Trudno zdefiniować ściśle to pojęcie i oddzielić zakres normy od patologii w ciąży i zagrożeń. Przede wszystkim trzeba pamiętać o różnicy między otyłością a silną budową ciała. Dzieci często przechodzą przez okres pewnej otyłości z końcem pierwszego roku życia, później jednak bez specjalnych zabiegów stają się szczupłe. Omówiliśmy już w rozdziale 4 znaczenie prawidłowego odżywiania we wczesnym okresie niemowlęcym dla zapobiegania otyłości. Ustaliliśmy tam, że nie należy przekarmiać niemowląt nawet młodszych, gdyż otyłość już w wieku 2—3 miesięcy jest czynnikiem usposabiającym do otyłości w późniejszych latach.
Aczkolwiek jeszcze nie wszystkie czynniki odpowiedzialne za otyłość zostały dostatecznie poznane, z całą pewnością można stwierdzić, że nikt (ani dorosły, ani dziecko) nie staje się otyły, jeśli nie je więcej niż potrzeba. Wprawdzie nie zawsze oznacza to, że każde otyłe dziecko je znacznie więcej niż jego rówieśnicy, zwykle jednak tak jest. Niektóre dzieci mają nieprawdopodobny apetyt, a mimo to nie mają nadwagi; inne tyją, mimo że ich apetyt wydaje się raczej umiarkowany. Tendencja do otyłości jest często cechą rodzinną, tak jak skłonność do przejadania się, unikania ruchu i do częstego pojadania między zasadniczymi posiłkami.
Większość przypadków otyłości ma swe źródło w przejadaniu się i nadmiernym spożywaniu słodyczy. Nawyk objadania się, stałej prośby o dokładkę (jak to np. czyni brat), powinno się likwidować w zarodku. Głupotą rodziców jest zachęcanie dzieci do zjadania wielkich ilości słodyczy. W naszej praktyce lekarskiej często widujemy otyłe dzieci, które dostają na słodycze spore sumy tygodniowo. Ma to zły wpływ na stan uzębienia, powodując próchnicę, odbiera dziecku apetyt, zmniejszając w ten sposób spożycie wartościowych produktów, takich jak białko, a poza tym pociąga za sobą otyłość. Większość otyłych dzieci wciąż pojada cukierki, lody, ciasteczka, orzeszki i inne łakocie.
Przyczyna nadmiernego łaknienia nie zawsze jest jasna. Psycholodzy podkreślają, że przejadanie się jest często problemem emocjonalnym, wynikającym z kompleksu niższości, poczucia zagrożenia albo reakcji na zazdrość. Matki mogą przyczyniać się do rozwoju otyłości, dając dziecku zbyt wiele potraw bogatych w skrobię lub tłuszcz, szczególnie chleb, ziemniaki i tłuste smażone mięsa. Tuczenie dziecka może wynikać z ich przeświadczenia, że na skutek przebytej choroby maleństwo zmizerniało i jest delikatne. Inne dają niemowlęciu jeść za każdym razem, gdy zapłacze lub ma jakiekolwiek dolegliwości. Niektóre mamy chcą, by ich dziecko było tłuste. Inne znów uważają, że ich pociecha będzie dłużej spała, jeśli wieczorem dostanie obfity posiłek. Częściej jednak jest tak, przynajmniej w naszym doświadczeniu że nie udaje się znaleźć konkretnej przyczyny otyłości. Ciekawe, że większość tych dzieci również pod względem wzrostu wyprzedza swych rówieśników.
Artykuł nawiązujące do diety w ciąży.
Można przyjąć jako orientacyjną zasadę, że wszelkie owoce i warzywa, nawet fasola, mają niską wartość kaloryczną, tak samo jak ryż, i w związku z tym nie wymagają ograniczania w diecie. Mięso i ryby mają również względnie niską wartość kaloryczną. Wysoką zawartością kalorii odznaczają się cukierki, czekolada, ciasta, ciasteczka z konfiturą, budynie, cukier, masło, margaryna, wszelkie orzechy, płatki kukurydziane, biszkopty, makaron, sery (z wyjątkiem twarogu), szczególnie pełnotłuste, boczek, kiełbasa, frytki, lody, kremy.
W razie niewielkiej nadwagi wystarczy po prostu wyłączyć z diety słodycze, trochę zmniejszyć podaż smażonych mięs, chleba, ziemniaków oraz znacznie ograniczyć wyroby z mąki, ciastka. Dziecko takie nie powinno pić więcej niż pół litra mleka dziennie.
Gdy dziecko ma znaczną nadwagę, trzeba wykluczyć z diety nie tylko słodycze, lecz i potrawy smażone. Poważnie należy ograniczyć w jadłospisie chleb i ziemniaki. Trudno w takiej sytuacji zaspokoić głód dziecka. Zielone warzywa można podawać w nieograniczonych ilościach, owoce w rozsądnych granicach. Należy zapewnić duży dowóz białka w postaci mięsa, ryb i chudego sera. Mleko może być podawane w umiarkowanych ilościach. Dokładnych instrukcji dotyczących diety odchudzającej udzieli lekarz, do którego bezwarunkowo należy się zgłosić, nie poddając dziecka kuracjom własnego pomysłu.
Otyłość u dzieci
Dziecko niezgrabne w ruchach
Wszystkie młodsze dzieci są początkowo niezręczne, tracą jednak tę cechę w miarę wzrostu i rozwoju. U niektórych niezgrabność manualna i częste upadki utrzymują się dłużej niż u innych dzieci. Wpływa na to prawdopodobnie wiele czynników. Jeśli dziecko ma kolana koślawe – polecamy ten artykuł.
Każde dziecko jest inne. Niektóre poruszają się zgrabnie, z łatwością wykonują ćwiczenia fizyczne i prace ręczne. Inne wprost przeciwnie, a pomiędzy tymi skrajnościami jest jeszcze cała gama typów po, średnich. Niezręczność może być w pewnym stopniu dziedziczona rodzinnie. Czasem dziecko jest tylko opóźnione w nabywaniu odpowiedniej koordynacji ruchowej, szczególnie jeśli późno zaczęło chodzić. Jest rzeczą naturalną, że jeśli malec nauczył się chodzić bez pomocy w wieku 10 miesięcy, to można się spodziewać, że w wieku 2 lat będzie już kroczył pewnie i bezpiecznie; natomiast inne dziecko, które pierwsze kroki zaczęło stawiać, gdy miało półtora roku, długo jeszcze nie będzie się czuło na nogach pewnie i niezbędną sprawność chodu zdobędzie dopiero około 3 roku życia.
Niezgrabność u dziecka w wieku szkolnym może być w pewnym stopniu wywołana czynnikami emocjonalnymi. Jeśli czuje się ono niepewnie, jeśli w domu lub w szkole ktoś je wyśmiewa z powodu niezgrabnych ruchów, zacznie ono odgrywać rolę, której otoczenie w pewnym sensie oczekuje rolę niezgrabiasza.
Zapraszam na o porodzie.
Pewne leki podawane chorym z padaczką powodują chwiejność chodu, dziecko może nawet sprawiać wrażenie pijanego. Taki sam efekt wywierają też różne inne leki.
Również dziecko opóźnione umysłowo w porównaniu ze zdrowym rówieśnikiem ma ruchy niezgrabne. Niektóre dzieci wykazują cechy zwane ruchami zwierciadlanymi, a więc podczas gdy jedna ręka wykonuje jakąś czynność (na przykład zapinanie guzików u płaszcza), druga również markuje ten ruch. Może to być przyczyną poważnej niezborności. Jest rzeczą prawdopodobną, że u niektórych niezbornych dzieci istnieją minimalne uszkodzenia mózgu. Nie ma to jednak nic wspólnego z niedowładem spastycznym.
Jeśli matka poważnie martwi się, że dziecko pozostaje w tyle za rówieśnikami pod względem zręczności ruchów, powinna się z nim zgłosić do lekarza, który zwykle skieruje dziecko do odpowiedniego specjalisty. Prawdę mówiąc w takich przypadkach rzadko możliwe jest skuteczne leczenie. Najważniejsze, co można w takiej sytuacji uczynić dla dziecka nadpobudliwego, to zaakceptować je takim, jakie ono jest. Nie należy go krytykować za niezręczność i brzydkie pismo, ponieważ leży to poza jego wolą, dziecko może stać się nieśmiałe i przestać jeść. Należą mu się natychmiast zachęty i pochwały za to, co potrafi zrobić dobrze. W końcu nasza pociecha albo wyrośnie ze swej przywary, albo pozostanie na resztę życia trochę niezgrabna jak ojciec.
Dziecko ma kolana koślawe.
Zmiana charakteru
Zmiana usposobienia dziecka powinna być zawsze zbadana. Jeśli dziecko dotąd z natury wesołe zmienia się, zaczyna okazywać zły humor, irytację, często wpada w płacz, lub należy do dzieci nieśmiałe, należy poradzić się lekarza. Wprawdzie najczęściej przyczyną takiej zmiany zachowania jest brak poczucia bezpieczeństwa w środowisku domowym, na przykład na skutek jakichś błędów wychowawczych, czasem jednak może to być oznaka choroby.
Porady dla kobiet w ciąży
Ciąża to najlepszy okres w życiu kobiety, dlatego dodam tutaj wiele porad dotyczących tego czasu. Porady o karmieniu piersią.
